Algemene informatie over lagers
De voornaamste functie van een
lager is het overbrengen van de belasting tussen een stilstaand deel van een
machine (meestal het huis) en een roterend deel van een machine (meestal de
as) met een minimum aan wrijving.
De belastingen kunnen ontstaan door:
- de massa van de machine of zijn onderdelen
- de massa van het produkt dat verplaatst moet worden
- overbrenging van vermogen
Voor een wentellager moeten deze belastingen worden overgebracht tussen de
binnenring en de buitenring van het lager door middel van rollichamen.
De levensduur en het goed functioneren van lagers valt of staat door een
aantal bepalende faktoren. Het begint met de reinheid en daardoor kwaliteit
van het lagerstaal. Verder spelen een belangrijke rol: juiste hoeveelheid
smeermiddel,
de te gebruiken en goede afdichtingen van lagers, maatnauwkeurigheid,
toerentallen, belastingen, z.g. radiale, interne speling in het lager, geruisarmheid, maar ook verpakking en opslag in het magazijn. Echter dit is
niet voldoende,
ook overige externe faktoren spelen sterk mee: keuze van het
lagertype en lageropstelling, een schone werkomgeving, correcte montage- en
demontage van de lagers (d.m.v. speciaal daarvoor in de handel verkrijgbare
gereedschappen), nauwkeurig bewerkte assen en huizen m.a.w. de juiste keuze
as- en huispassingen, bedrijfstemperatuur, nazorg en onderhoud, sterke
vervuiling van buitenaf en andere bedrijfsomstandigheden.
Een lager bestaat uit:
- twee ringen met daarin lagerloopbanen, de ene ring is bevestigd
aan het stilstaande, de andere ring aan het bewegende constructiedeel
- rollende delen (kogels, rollen,
naalden), voor de beweegbaarheid
van de ringen ten opzichte van elkaar met minimale wrijving
- een kooi, voor geleiding en het gescheiden houden van de rollende delen
Wentellagers zijn te verdelen in twee grote groepen:
- kogellagers, met in theorie een puntcontact tussen kogels en loopbaan
- rollagers, met in theorie een
lijncontact tussen rollen en loopbaan,
merendeel ingezet voor hogere belastingen
Het meest verbruikte lager ter wereld is wel het enkelrijige diepgroefkogellager in allerlei afmetingen en varianten.
Lagers worden in vele soorten en maten geproduceerd. In de loop der jaren
zijn er typen ontwikkeld als oplossing voor een bestaand lagerprobleem.
Vandaar de vele uitvoeringen die voorkomen, elk met hun eigen karakteristiek
en eigenschappen.
Er zijn echter 7 typen die het leeuwedeel van de toepassingen uitmaken:
- Enkelrijige- en tweerijige groefkogellagers
- Enkelrijige- en tweerijige hoekcontactkogellagers
- Tweerijige zelfinstellende kogellagers
- Cilinderlagers
- Kegellagers
- Tweerijige tonlagers
- Axiale kogellagers (druklagers)
De lagerkeuze wordt o.a. bepaald door inbouwruimte, de grootte en de richting van de lagerbelasting, toerentallen, maar ook vaak op basis van vaststaande maten in de constructie, meestal de asmaat.
Alle lagers worden aangeduid met
een codering, de kenmerken hiervan worden bepaald door een ISO
norm. De ISO
(International Standard Organization) heeft tot taak het ontwikkelen en coördineren
van normen met als doel internationale uitwisselbaarheid van produkten.
Strikte toepassing hiervan door de lager-
producenten geeft volledige uitwisselbaarheid van lagers, ongeacht het merk,
met hetzelfde typenummer. Deze uitwisselbaarheid wordt gewaarborgd door
bepaalde waarden en toleranties in relatie tot de hoofdafmetingen van de
lagers t.w.:


