Algemene informatie over lagers

De voornaamste functie van een lager is het overbrengen van de belasting tussen een stilstaand deel van een machine (meestal het huis) en een roterend deel van een machine (meestal de as) met een minimum aan wrijving. 
De belastingen kunnen ontstaan door: 

- de massa van de machine of zijn onderdelen 
- de massa van het produkt dat verplaatst moet worden 
- overbrenging van vermogen 

Voor een wentellager moeten deze belastingen worden overgebracht tussen de binnenring en de buitenring van het lager door middel van rollichamen. 
De levensduur en het goed functioneren van lagers valt of staat door een aantal bepalende faktoren. Het begint met de reinheid en daardoor kwaliteit van het lagerstaal. Verder spelen een belangrijke rol: juiste hoeveelheid smeermiddel, 
de te gebruiken en goede afdichtingen van lagers, maatnauwkeurigheid, toerentallen, belastingen, z.g. radiale, interne speling in het lager, geruisarmheid, maar ook verpakking en opslag in het magazijn. Echter dit is niet voldoende, 
ook overige externe faktoren spelen sterk mee: keuze van het lagertype en lageropstelling, een schone werkomgeving, correcte montage- en demontage van de lagers (d.m.v. speciaal daarvoor in de handel verkrijgbare gereedschappen), nauwkeurig bewerkte assen en huizen m.a.w. de juiste keuze as- en huispassingen, bedrijfstemperatuur, nazorg en onderhoud, sterke vervuiling van buitenaf en andere bedrijfsomstandigheden.

Een lager bestaat uit: 

- twee ringen met daarin lagerloopbanen, de ene ring is bevestigd
  aan het stilstaande, de andere ring aan het bewegende constructiedeel 

- rollende delen (kogels, rollen, naalden), voor de beweegbaarheid
  van de ringen ten opzichte van elkaar met minimale wrijving 

- een kooi, voor geleiding en het gescheiden houden van de rollende delen 

Wentellagers zijn te verdelen in twee grote groepen:

- kogellagers, met in theorie een puntcontact tussen kogels en loopbaan

- rollagers, met in theorie een lijncontact tussen rollen en loopbaan,
  merendeel ingezet voor hogere belastingen

Het meest verbruikte lager ter wereld is wel het enkelrijige diepgroefkogellager in allerlei afmetingen en varianten.

Lagers worden in vele soorten en maten geproduceerd. In de loop der jaren zijn er typen ontwikkeld als oplossing voor een bestaand lagerprobleem. Vandaar de vele uitvoeringen die voorkomen, elk met hun eigen karakteristiek en eigenschappen. 
Er zijn echter 7 typen die het leeuwedeel van de toepassingen uitmaken:

- Enkelrijige- en tweerijige groefkogellagers
- Enkelrijige- en tweerijige hoekcontactkogellagers 
- Tweerijige zelfinstellende kogellagers 
- Cilinderlagers 
- Kegellagers 
- Tweerijige tonlagers 
- Axiale kogellagers (druklagers) 

De lagerkeuze wordt o.a. bepaald door inbouwruimte, de grootte en de richting van de lagerbelasting, toerentallen, maar ook vaak op basis van vaststaande maten in de constructie, meestal de asmaat. 

Alle lagers worden aangeduid met een codering, de kenmerken hiervan worden bepaald door een ISO norm. De ISO (International Standard Organization) heeft tot taak het ontwikkelen en coördineren van normen met als doel internationale uitwisselbaarheid van produkten. Strikte toepassing hiervan door de lager-
producenten geeft volledige uitwisselbaarheid van lagers, ongeacht het merk, met hetzelfde typenummer. Deze uitwisselbaarheid wordt gewaarborgd door bepaalde waarden en toleranties in relatie tot de hoofdafmetingen van de lagers t.w.: 

                             d = diameter van de boring 

                 D = buitendiameter 

                          B = breedte van het lager

 

naar boven